Czym są estrogeny? Estrogeny to hormony, które produkowane są przede wszystkim przez jajniki i komórki tłuszczowe również posiadają zdolność do ich wytwarzania.

Rola estrogenów w organizmie:

– powodują, że twoje ciało staje się bardziej kształtne i okrąglejsze- dzięki nim rosną piersi i poszerzają się biodra, czyli za typowe cechy występujące u kobiet,

– odpowiadają za lepsze samopoczucie i nastrój,

-poprawiają koncentracje,

– podkręcają libido,

– budują komórki wyściełających macice (ndometrium) i w przypadku, gdy dojdzie do zapłodnienia działają ochronnie.

Dominacja estrogenowa– to sformułowanie świadczy o tym, ze w organizmie kobiety doszło do wykroczenia poziomu estrogenów(zazwyczaj jest to estradiol) poza normy, czyli do tzw. nadmiaru. Jednakże do tego stanu dochodzi również w momencie niedoboru progesteronu pomimo prawidłowego poziomu estrogenów. Progesteron jest hormonem współgrającym wraz z estradiolem. Również te dwa hormony wzajemnie się dopełniają i mogą, dzięki temu prawidłowo funkcjonować (pomimo przeciwstawnych działań, są od siebie niezależne) Można powiedzieć, że żyją w symbiozie.

Jest to powód, dla którego powinniśmy doprowadzić do równowagi pomiędzy tymi hormonami i jest wtedy, gdy ich stosunek (estradiolu do progesteronu) wynosi 100:500 a optymalny wynik to 100:300 (badamy 5-7 dniu przed miesiączką). Niestety, równie często ten stan występuje w przypadkach, gdy mamy do czynienia z problemami z tarczyca oraz z chorobami takimi jak endometrioza, adenomioza.

Możemy wyróżnić 2 warianty dominacji estrogenowej:

I. Wysoki poziom estrogenów przy prawidłowym poziomie progesteronu-najczęściej występuje u kobiet z nadwaga (in więcej komórek tłuczonych tym wyższy poziom estrogenów), a także u tych które miały kontakt z ksenoestrogenami- substancje chemiczne naśladujące estrogeny.

II. Wysoki poziom estrogenów przy niskim poziomie progesteronu- wynika z naturalnego zjawiska jakim jest starzenie się i obumieranie komórek jajowych.Zazwyczaj zaczyna się u kobiet od 35 roku życia.

Przyczyny występowania dominacji estrogenowej:

-okres perimenopauzy i zmniejszona rezerwa jajnikowa,

-przyjmowanie estrogenów egzogennych,

-podnosi poziom kortyzolu, co może zablokować receptory progesteronu a z czasem spadek progesteronu=dominacja estrogenowa,

-kontakt z ksenoestrogenami pochodzące z tworzyw sztucznych jak plastik,

-wzrost masy ciała, otyłość,

-spożywanie dużej ilości czerwonego mięsa z chowu przemysłowego, cukrów prostych jak i alkoholu,

-niedobory magnezu, cynku, miedzi, witaminy B12, kwasu foliowego, metioniny -częste spożywanie ryb z wysoką zawartością rtęci.

Naturalne zioła pomocne w dominacji estrogenowej:

-jałowiec

-jemioła

-mandragora lekarska

-zielona herbata

Wśród suplementów pomocnych w przywróceniu równowagi hormonalnej możemy wyróżnić:

-DIM, czyli diindolometan, to substancją, która obecna jest w warzywach krzyżowych, takich jak brokuły, kalafior, brukselka, jarmuż, bok choy. Wykazuje działanie antyoksydacyjnie i wpływa też
na metabolizm estrogenów – łagodzi działanie estogenów i wspiera ich usuwanie z organizmu. Suplementację najlepiej włączyć na okres 102 miesięcy. Standardowa dawka to 100-300 mg dziennie.

-Saw Palmetto i cynk
Saw Palmetto, inaczej zwana palmą sabałową lub bocznią piłkowaną. Jedną z przyczyn przewagi estrogenowej może być nadmiar też androgenów, które mogą zostać przekształcone pod wpływem enzymu aromatzy w estrogeny. Cynk i Saw Palmetto pomagają w szybszym metabolizmie testosteronu jak i w usuwaniu jego nadmiaru z organizmu.
W efekcie prowadzą do redukcji skutków androgenizacji (zachęcam do przeczytania wpisu o androgenach). Ich działanie polega na hamowaniu enzymu (5-alfa-reduktazy ), który przekształca testosteron w silny androgen jakim jest -DHT (dihydrotestosteron).
Dawkowanie: cynk 30-60 mg dziennie, Saw Palmetto-do 600mg. Uwaga! Kobiety w ciązy i podczas karmienia nie powinny stosować suplementów z palmą sabałową, jak i stosujące tabletki antykoncepcyjne.
Kobiety w ciąży i okresie karmienia piersią powinny unikać stosowania suplementów
z palmą sabałową. Innym przeciwwskazaniem do przyjmowania preparatów z palmą sabałową jest stosowanie tabletek antykoncepcyjnych oraz osoby przed zabiegiem chirurgicznym powinny na co najmniej 2 tygodnie odstawić palmę sabałową.

– Inne inhibitory aromatazy (ham, przekształcanie się androgenów)
Do tej grupy możemy zaliczyć- cynk, selen, magnez, kurkumę, imbir, lukrecję, winogrona, herbatę czarną lub zieloną, liście Damiana, koci pazur i propolis.

– D-glukaran wapnia
Usprawia detoks organizmu (procesy detoksyfikacji) i w ten sposób pomaga w eliminacji nadmiaru estrogenów, ale też androgenów, leków). Ponadto działa przeciwzapalnie. Dawkowanie: zaczynamy od 500 mg, można stopniowo zwiększyć do 3000mg (mogą pojawić się skutki detoxu- „grypopodobne” )

-Niepokalanek
Jest ceniony ze względu na swoje właściwości łagodzące dolegliwości związane napięciem oraz menopauzą. Sprawdza się w wspomaganiu laktacji. Ponadto działa moczopędnie, napotnie, przeciwgorączkowo i rozkurzowo, żółciopędnie i uspokajająco.
Niepokalanek znalazł swoje zastosowanie w hiperprolaktynemii czynnościowej, ponieważ stymuluje selektwyne receptory doaminergiczne D2- przez co hamuje wydzielanie prolaktyny. Takie działanie wykazują duże dawki min. 1000mg do 1600mg. Niskie dawki mogą podnieść prolaktynę.
Działa też przeciwalergicznie i przeciwzapalnie, hamując wydzielanie prozapalnych prostaglandyn i histaminy.

Nie należy przyjmować jednocześnie środki zawierajace progesteron czy gestageny. Kobiety z predyspozycją genetyczną do nowotworów powinny unikać suplementacji niepokalankiem.

Artykuł Dominacja estrogenowa- problem, który dotyczy wielu kobiet pochodzi z serwisu YouFit - Anna Musiał Twój Dietetyk Szczecin.

Co to są androgeny?

Androgeny, są to hormony których celem jest stymulacja rozwoju cech męskich np. testosteron, DHEA i androstendion- połowa testosteronu w ciele kobiety pochodzi z przekształcenia dwóch ostatnich wymiennych (DHEA, androstendion) w skórze oraz tkance tłuszczowej, reszta pochodzi z nadnerczy i jajników. U kobiet ich poziom jest o wiele niższy niż u mężczyzn oraz są bardziej wrażliwe na ich wahania. Jednak pełnia istotna rolę w utrzymaniu: -prawidłowej beztłuszczowej masy ciała, -pewności siebie -energii. Pytanie, dlaczego może dojść do ich nadmiaru w ciele kobiety?

Przyczynami są przede wszystkim:

-geny-chroniczny stres

– przeciążenie nadnerczy,co prowadzi do podniesienia poziomu DHEA (pryszcze, niepożądane owłosienie)

-nadmiar tkanki tłuszczowej

Do rzadszych przyczyn należą:

-guz jajnika wydzielający androgeny

-wrodzony przerost jajników

-niezdiagnozowany zespół policystycznych jajników.

W przypadku poważnego nadmiaru testosteronu, nazywamy to zjawisko-wirylizacja, czyli pojawianie się typowo męskich cech u kobiet. Takich jak hirsutyzm wymieniony w infografice, który oznacza nadmiar owłosienia na niektórych obszarach ciała u kobiet- przykładowo porost brody. Do tego zjawiska zaliczamy również bardziej muskularna budowę jak i obniżenie głosu. Jeśli któreś z poniżej wymienionych objawów są dla was znajome to warto podjąć kroki w kierunku zbadania ich poziomu.

Pierwsze kroki, w celu obniżenia poziomu podwyższonych androgenów

Utrata masy ciała/aktywność fizyczna:- wystarczy codzienny 20-30 minutowy dynamiczny spacer lub znajdzie coś dla siebie co będzie sprawiało wam jak największa frajdę jest tyle opcji, że na pewno znajdziecie coś dla siebie!

• Wprowadź do swojego życia jogę, dzięki której zrelaksujesz swój organizm i zwiększysz szanse na pozbycie się chronicznego stresu, który jest jednym z powodów, które mogą powodować wzrost androgenów.

• Wybieraj produktu o niskim indeksie glikemicznym:- Niski indeks glikemiczny to ten którego wartości wynosi poniżej 55 (na 100)- przykładowo produktem o niskim indeksie glikemicznym jest pomarańcza- IG 35, produkty pełnoziarniste natomiast przykładem produktu z wysokim IG jest dojrzały banan-IG 72, produkty pszenne (tabeli z produktami i ich indeksem glikemicznym bez problemu znajdziecie w internecie)- spożywanie produktów z niskim IG ogranicza androgeny nawet o 20%.

• Wybieraj produkty, które są źródłem błonnika pokarmowego:- oznacza to, ze w twojej diecie powinno znajdować 35-45g tego składnika dziennie – dobrym jego źródłem są warzywa, owoce, produkty zbożowe, strączki. Najlepszym wyborem są warzywa i owoce, gdyż błonnik w nich zawarty jest najbardziej łagodny dla przewodu pokarmowego. A to wynika z tego, że niektórzy mogą źle reagować na błonnik nierozpuszczalny, mogący nasilać stany zapalne w przewodzie pokarmowym a taki właśnie znajduje się z produktach zbożowych, pełnoziarnistych czy otrębach pszennych – Błonnik pokarmowy powoduje wydalanie z organizmu testosteron wraz z moczem.

• Spożywaj żywność bogata w cynk:- cynk jest pierwiastek bardzo ważnym w procesach rozwoju płciowego, menstruacji, owulacji – jego deficyt może powodować m.in. wzrost androgenów jak i trądzik- produkty które są dobrym jego źródłem to: sezam, pestki dyni, pomidory, natka pietruszki, fasola szparagowa, makrela wędzona, tuńczyk, owoce morza np. krewetki.

• Unikaj nabiału:- nabiał to mleko, sery, jogurty, jaja itp. – powoduje on zwiększenie stanów zapalnych a to prowadzi do wzrostu androgenów oraz trądzik – spróbuj go wyeliminować z diety i sprawdzić po około 6 tygodniach, czy objawy takie jak trądzik zniknęły.

• Jedz więcej białka: – jedz m.in. chude mięso jak pierś z kurczaka, indyka, ryby o niskiej zawartości rtęci( śledzie, szprotki, sardynki, pstrąg, dorsz), wołowinę.- trzeba zaznaczyć, że mięso, które wybieracie powinno być wysokiej jakości, z wolnego chowu, najlepiej wolne od antybiotyków – zalecane jest przyjmowanie 1,67-2,22g białka na kilogram beztłuszczowej masy ciała.

• Unikaj cukru: – Postaraj się go ograniczyć do minimum, stopniowo i bez pośpiechu. – Stosuj zamienniki jak: ksylitolu, erytrytol, stewia itp.- przygotowuj domowe słodycze jest wiele przepisów na takie przysmaki w internecie, na pewno znajdziecie coś co wam posmakuje, może nawet bardzie niż te tradycyjne z duża ilością cukru i innych zbędnych składników.

• Zamień produkty bogate w omega 6 na produkty bogate w omega 3- tutaj musimy zaznaczyć, że nie chodzi o całkowita eliminacje produktów z omega 6 jedynie zmienienie proporcji. Spożywaj po prostu większe ilości omega 3 niż 6.- omega 6 podnosi stany zapalne natomiast omega 3 ma działanie przeciwne, jest przeciwzapalne – omega 6 znajduje się m.in. w produktach przetworzonych, oleju kukurydzianym, rybach hodowlanych.- omega 3 możecie znaleźć m.in. w łososiu atlantyckim, oleju rzepakowym, siemieniu lnianym.

Artykuł Objawy nadmiaru androgenów i sposoby naturalne na ich obniżenie pochodzi z serwisu YouFit - Anna Musiał Twój Dietetyk Szczecin.