Co to są androgeny?

Androgeny, są to hormony których celem jest stymulacja rozwoju cech męskich np. testosteron, DHEA i androstendion- połowa testosteronu w ciele kobiety pochodzi z przekształcenia dwóch ostatnich wymiennych (DHEA, androstendion) w skórze oraz tkance tłuszczowej, reszta pochodzi z nadnerczy i jajników. U kobiet ich poziom jest o wiele niższy niż u mężczyzn oraz są bardziej wrażliwe na ich wahania. Jednak pełnia istotna rolę w utrzymaniu: -prawidłowej beztłuszczowej masy ciała, -pewności siebie -energii. Pytanie, dlaczego może dojść do ich nadmiaru w ciele kobiety?

Przyczynami są przede wszystkim:

-geny-chroniczny stres

– przeciążenie nadnerczy,co prowadzi do podniesienia poziomu DHEA (pryszcze, niepożądane owłosienie)

-nadmiar tkanki tłuszczowej

Do rzadszych przyczyn należą:

-guz jajnika wydzielający androgeny

-wrodzony przerost jajników

-niezdiagnozowany zespół policystycznych jajników.

W przypadku poważnego nadmiaru testosteronu, nazywamy to zjawisko-wirylizacja, czyli pojawianie się typowo męskich cech u kobiet. Takich jak hirsutyzm wymieniony w infografice, który oznacza nadmiar owłosienia na niektórych obszarach ciała u kobiet- przykładowo porost brody. Do tego zjawiska zaliczamy również bardziej muskularna budowę jak i obniżenie głosu. Jeśli któreś z poniżej wymienionych objawów są dla was znajome to warto podjąć kroki w kierunku zbadania ich poziomu.

Pierwsze kroki, w celu obniżenia poziomu podwyższonych androgenów

Utrata masy ciała/aktywność fizyczna:- wystarczy codzienny 20-30 minutowy dynamiczny spacer lub znajdzie coś dla siebie co będzie sprawiało wam jak największa frajdę jest tyle opcji, że na pewno znajdziecie coś dla siebie!

• Wprowadź do swojego życia jogę, dzięki której zrelaksujesz swój organizm i zwiększysz szanse na pozbycie się chronicznego stresu, który jest jednym z powodów, które mogą powodować wzrost androgenów.

• Wybieraj produktu o niskim indeksie glikemicznym:- Niski indeks glikemiczny to ten którego wartości wynosi poniżej 55 (na 100)- przykładowo produktem o niskim indeksie glikemicznym jest pomarańcza- IG 35, produkty pełnoziarniste natomiast przykładem produktu z wysokim IG jest dojrzały banan-IG 72, produkty pszenne (tabeli z produktami i ich indeksem glikemicznym bez problemu znajdziecie w internecie)- spożywanie produktów z niskim IG ogranicza androgeny nawet o 20%.

• Wybieraj produkty, które są źródłem błonnika pokarmowego:- oznacza to, ze w twojej diecie powinno znajdować 35-45g tego składnika dziennie – dobrym jego źródłem są warzywa, owoce, produkty zbożowe, strączki. Najlepszym wyborem są warzywa i owoce, gdyż błonnik w nich zawarty jest najbardziej łagodny dla przewodu pokarmowego. A to wynika z tego, że niektórzy mogą źle reagować na błonnik nierozpuszczalny, mogący nasilać stany zapalne w przewodzie pokarmowym a taki właśnie znajduje się z produktach zbożowych, pełnoziarnistych czy otrębach pszennych – Błonnik pokarmowy powoduje wydalanie z organizmu testosteron wraz z moczem.

• Spożywaj żywność bogata w cynk:- cynk jest pierwiastek bardzo ważnym w procesach rozwoju płciowego, menstruacji, owulacji – jego deficyt może powodować m.in. wzrost androgenów jak i trądzik- produkty które są dobrym jego źródłem to: sezam, pestki dyni, pomidory, natka pietruszki, fasola szparagowa, makrela wędzona, tuńczyk, owoce morza np. krewetki.

• Unikaj nabiału:- nabiał to mleko, sery, jogurty, jaja itp. – powoduje on zwiększenie stanów zapalnych a to prowadzi do wzrostu androgenów oraz trądzik – spróbuj go wyeliminować z diety i sprawdzić po około 6 tygodniach, czy objawy takie jak trądzik zniknęły.

• Jedz więcej białka: – jedz m.in. chude mięso jak pierś z kurczaka, indyka, ryby o niskiej zawartości rtęci( śledzie, szprotki, sardynki, pstrąg, dorsz), wołowinę.- trzeba zaznaczyć, że mięso, które wybieracie powinno być wysokiej jakości, z wolnego chowu, najlepiej wolne od antybiotyków – zalecane jest przyjmowanie 1,67-2,22g białka na kilogram beztłuszczowej masy ciała.

• Unikaj cukru: – Postaraj się go ograniczyć do minimum, stopniowo i bez pośpiechu. – Stosuj zamienniki jak: ksylitolu, erytrytol, stewia itp.- przygotowuj domowe słodycze jest wiele przepisów na takie przysmaki w internecie, na pewno znajdziecie coś co wam posmakuje, może nawet bardzie niż te tradycyjne z duża ilością cukru i innych zbędnych składników.

• Zamień produkty bogate w omega 6 na produkty bogate w omega 3- tutaj musimy zaznaczyć, że nie chodzi o całkowita eliminacje produktów z omega 6 jedynie zmienienie proporcji. Spożywaj po prostu większe ilości omega 3 niż 6.- omega 6 podnosi stany zapalne natomiast omega 3 ma działanie przeciwne, jest przeciwzapalne – omega 6 znajduje się m.in. w produktach przetworzonych, oleju kukurydzianym, rybach hodowlanych.- omega 3 możecie znaleźć m.in. w łososiu atlantyckim, oleju rzepakowym, siemieniu lnianym.

Artykuł Objawy nadmiaru androgenów i sposoby naturalne na ich obniżenie pochodzi z serwisu YouFit - Anna Musiał Twój Dietetyk Szczecin.

W diagnostyce insulinooporność bardzo istotnym narzędziem diagnostycznym jest prawidłowo wykonany test obciążeniowy OGTT. Niestety w swojej praktyce zdarzyło mi się spotkać z błędnie udzielonymi wskazówkami i w efekcie otrzymaniem zafałszowanych wyników.

Zacznijmy od tego, czym jest test OGTT-jest to kluczowy test, który służy do oznaczenia poziomu glukozy i insuliny na czco oraz po 1 godz. i 2 godz. od podania testowej dawki 75 g glukozy.

Dokładnie tak, glukozy a NIE kromki chleba, ryżu czy innych kombinacji, które często i to mylnie przychodzą, niektórym pacjentom do głowy, przez błędne zalecenia, które można przeczytać na różnych forach internetowych.

Jak już wiemy czym jest ten test, to przejdźmy do tego jak najlepiej przygotować się  do badania, żeby wynik był miarodajny i pokazał faktyczne wydzielanie insuliny i glukozy w normalnych warunkach.

Oto kilka zaleceń:

1. Przez trzy dni przed testem, nie należy stosować diet niskokalorycznych i niskowęglowodanowych (uniknąć  zafałszowania wyników) , wręcz przeciwnie zwiększyć nieco udział węglowodanów w diecie, jak kaszy, ryżu, pieczywa, owoców i warzyw.

2. Jeśli przyjmujesz leki, która mają wpływ na otrzymane wyniki (np.tyroksyna czy metformina) przed badaniem należy je odstawić. Niektóre leki wymagają odstawienia na dłużej niż 1 dzień, a nawet 7 dni, dlatego trzeba to skonsultować z prowadzącym lekarzem.

3. Badanie wykonujemy wyłącznie rano i na czco, to oznacza, że nie jemy co najmniej 8-10 godz. przed badaniem. Ważne, żeby test był rano ze względu na zmienny rytm wydzielania insuliny i  rekacje organizmu na podaną ilość glukozy. Ponadto wyniki laboratoryjne (normy) odnoszą się do godzin porannych.

4. W trakcie badania przebywamy na miejscu, nie wybieramy się na spacer, zakupy i nie podejmujemy innych form aktywności ( unikamy zafaszowania wyników)

5. W trakcie trwania badanie aż do jego końca, nie należy pić i jeść. Ewentualnie, w kryzysowych przypadkach można wypić niewielką ilość wody lub przepłukać usta wodą .

6. Nie należy wykonywać badania w okresie choroby czy przeziębienia- wyniki mogą być niemiarodajne.

7. Unikamy intensywnych treningów na kilka dni przed badaniem- wyniki mogą być niemiarodajne.

8. W przypadku, gdy istnieje ryzyko wystąpienia hipoglikemii, należy udać się na badane z osobą (opiekunem), który będzie mógł szybciej niż personel medyczng zareagować, jeśli poczujemy się źle.

9. Test obciążeniowy OGTT wykonujemy wyłącznie z krwi żylnej za pomocą skrzywaki, a nie glukometru.

10. W sytuacji, w której w trakcie badania dojdzie do zwymiotowania, oznacza to jego przerwanie i należy ponownie wykonać badanie.

Właściwe przygotowanie się i przeprowadzenie testu decyduje o otrzymanych wynikach, podjętym leczeniu czy skierowaniu na dalsze badania. W swojej praktyce nie raz spotkałam się ze źle przeprowadzonym testem i co za tym idzie postawioną diagnozą. Dlatego też, zachęcam zapoznać się z nimi i zastosować się do tych kilku punktów, które mogą zadecydować o Twoim zdrowiu.

Artykuł Jak prawidłowo wykonać doustny test obciążenia glukozą (OGTT)? pochodzi z serwisu YouFit - Anna Musiał Twój Dietetyk Szczecin.